Ergen Çocuğum Neden Bu Kadar Öfkeli?

Ergen Çocuğum Neden Bu Kadar Öfkeli?

Çocukluktan yetişkinliğe geçiş dönemi olan ergenlik, pek çok değişimi, belirli tutum ve davranışları içinde barındıran karmaşık bir dönemdir. Bu dönemin en belirgin özelliklerinden biri kuşkusuz duyguların yoğun bir şekilde yaşanması ve bazen aynı yoğunlukta çevreye yansıtılmasıdır.  Yoğun bir şekilde yaşanan ve yansıtılan duyguların başında öfke gelir.

Ergenlik döneminde çocuğu olan pek çok ebeveynin deneyimlediği gibi öfke, bu dönemde sıklıkla karşılaşılan bir duygudur. Yetişkinlik döneminde de sıklıkla yaşanan öfke, tıpkı diğer duygular gibi oldukça doğal ve yaşanması normaldir. Bu duygu, ergen için bir şeylerin yolunda gitmediğinin, onu sıkan bir durum ya da ilişkinin içinde olduğunun mesajını verir. Ancak kısa süreli ve geçici bir duygu olan öfke, uzun süre devam ediyorsa, ergenin günlük hayatını ve ilişkilerini etkilemeye başladıysa ve ergenin kontrol etmekte güçlük çektiği, hatta öfkenin ergeni kontrol ettiği bir noktaya geldiyse işte bu noktada dikkat edilmesi gereken bir durum var demektir.

Ergenler Neden Öfkelenir?

Bir ergenin öfkelenmesi için pek çok neden olabilir. Öfke bazen karşılaşılan bir duruma verilen direkt tepki olurken bazen de ikincil bir duygu olarak da ortaya çıkabilir. İkincil duygu olarak çıkan öfkenin arkasında başka bir duygu yatar. Bu gizli duygu genellikle kaygı, korku ya da hüzündür. Ökenin nedenini anlayabilmek için öncelikle bu ayrımı yapmak önemlidir. Eğer öfke, asıl duyguyu saklamak, yaşamamak için ortaya çıkıyorsa gizlenen duyguyu fark etmek öncelik olmalıdır.

Ergenlik pek çok açıdan geçiş dönemidir ve ergen bu geçiş döneminde yetişkinliğe dair pek çok şey öğrenir. Örneğin; bir yetişkin gibi sorunlarla nasıl tek başına başa çıkacağını deneyimler. Buna oldukça heveslidir, çünkü bu yetişkinliğin bir parçasıdır, ancak nasıl yapacağını tam olarak bilemez. Bu da ergeni öfkelendirir ve ergen yardıma ihtiyaç duyar. Bu noktada onu yönlendirecek, bunu deneyimlemesi için ona alan açacak, ihtiyacı olduğunda da destek olacak bir yetişkinin varlığı gereklidir. Aksi takdirde ergen çıkmaza girecektir.

Ergenlik dönemi, gencin “Ben kimim?” sorusuna cevap aradığı dönemdir. Bu dönemde ergenin kendisini ifade etmesi, düşüncelerini ve duygularını rahatça dile getirmeleri oldukça önemlidir. Bunlara izin verilmesi ergenin kendisini tanıması açısından da önemlidir. Çevresi, özellikle ailesi tarafından buna izin verilmemesi, hala bir çocuk gibi yaklaşılması ergeni engellenmiş ve kısıtlanmış hissettirir. Engellenmişlik duygusu, öfkenin en temel nedenlerinden birisidir.

Ergenin akranları ya da çevresindeki yetişkinler tarafından zorbalığa veya şiddetin herhangi bir türüne maruz kalması öfkelenmesinin ve hatta aynısını başkalarına uygulamasının en temel nedenlerinden biridir. Bu durum ergeni sadece öfkelendirmekle kalmaz hayatını pek çok açıdan da derinden etkiler. Bunun için ergenin şiddete sadece direkt maruz kalması değil, tanık olması da önemli bir etkendir. Özellikle ev içerisinde ebeveynler arasında yaşanan yoğun çatışmalar, fiziksel şiddete uzanmasa bile sürekli tanık olduğu kavgalar da ergenin duygusal dünyasını sarsar. Bu da öfke olarak dışarıya yansır.

Ergenlikte yaşanan öfkenin bir diğer nedeni de ergenin rol model aldığı kişidir. Ergen, bu kişinin yaptığı neredeyse her şeyi örnek alır ve aynı onun gibi olmaya çalışır. Eğer model aldığı bu kişi sorunlarını öfke ve şiddetle çözen, kendisini öfkeyle ifade eden biriyse ergenin de aynı şekilde hareket etmeye başlaması muhtemeldir. Bu noktada çocukların öncelikle model aldığı kişilerin aile içinden kişiler olduğunu unutmamak gerekir.

Son olarak, bir açıdan da bireyselleşme dönemi olan ergenlikte, ergen, ailesinden yavaş yavaş kopabilmesi için bazen öfkeye ihtiyaç duyar. Burada ortaya çıkan öfke, bir bakıma ergenin ailesinden bağımsızlaşarak bireyselleşmesine hizmet eder.

Eğer ergen çocuğunuzun öfkesini kontrol etmesine yardım etmek istiyorsanız öfkesinin nedenini bulmak öncelikli adımınız olmalıdır. Öfkenin ortaya çıkmasına neden olan etkenlerin ortadan kalkması öfkenin de kontrol edilebilir olmasına yardımcı olacaktır.

Bu konu hakkında nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız veya uyguladığınız yöntemler işe yaramıyorsa ergenlerle psikoterapi hizmetlerimiz hakkında detaylı bilgiye bağlantıdan ulaşabilir, merkezimizden randevu almak için buradan bizlere erişebilirsiniz.

Uzm. Psk. Beliz Ereren

Psikolog / Psikoterapist