Neden Hep Aynı Hataları Yapıyorum?
Çoğumuz hayatımızda tekrar eden kalıplar yaşarız ama bunun farkında olmayız. “Bu sefer farklı olacak” deriz ama bir süre sonra yine aynı durumda buluruz kendimizi. Yine o işi son dakikaya bırakmışız, yine yanlış kişiye güvenmişiz, yine kendimizi ikinci plana atmışız.
Bu tekrarların arkasında genellikle çocukluktan gelen öğrenilmiş davranış kalıpları vardır. Mesela sürekli başkalarının ihtiyaçlarını kendi ihtiyaçlarınızın önüne koyuyorsanız, muhtemelen küçükken “iyi çocuk” olmak için bunu yapmaya başlamışsınızdır ya da her şeyi kontrol etmeye çalışıyorsanız, belki de belirsizliğin size çok korkutucu geldiği dönemlerden kalma bir alışkanlıktır bu.
Beynimiz aslında enerji tasarrufu yapmayı sever. Bir kez öğrendiği bir şeyi otomatik pilota alır. Buyüzden stresli anlarında eski, bildiği yollara başvurur. İşte bu noktada “biliyorum yapmamalıyım ama yine yaptım” durumu ortaya çıkar. Çünkü bilinçli olarak farklı bir şey yapmak isterken, bilinçsiz olarak eski alışkanlıklarımız devreye girmiş olur.
Peki bu döngüden nasıl çıkabiliriz? İlk adım kulağa biraz klişe gibi gelse de fark etmek ama sadece “Yine aynı hatayı yaptım.” demek değil bu. Daha derinlemesine bakıp “Bu davranışımın arkasında hangi duygu var? Neyi korumaya çalışıyorum? Bu kalıp bana ne zaman hizmet etmişti?” gibi sorular sormak; çünkü bu tekrarlayan davranışlar bir zamanlar işe yaramıştı. Belki sizi güvende tutmuştu, belki başkalarının sevgisini kazanmanızı sağlamıştı ama şimdi artık size hizmet etmiyor, hatta zarar veriyor olabilir. Bunu anlamak, kendinize karşı daha şefkatli olmanızı da sağlar.
Değişim için sabır gerekiyor. Yıllardır tekrarladığınız bir kalıbı bir günde değiştiremezsiniz ama her fark ettiğiniz an, küçük bir kazanımdır. “Ah, yine aynı şeyi yapıyorum” dediğiniz o an, aslında bilincin genişlediği andır ve bilinç genişledikçe, seçim yapma şansınız da artar.
Bazen bu süreçte belki de kendinize çok kızacaksınız. “Neden değişemiyorum?” diye sorguya çekeceksiniz kendinizi. O anlarda hatırlamak gerekiyor ki değişim lineer bir süreç değil. Bazen ileriye gidiyoruz, bazen geriye. Ama genel gidişat hep ileriye doğru. Bu kalıpları fark etmek başlıbaşına büyük bir adım. Geri kalanı biraz zaman, biraz sabır ve çaba meselesi…
Bu konu hakkında nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız veya uyguladığınız yöntemler işe yaramıyorsa bireysel psikoterapi hizmetlerimiz hakkında detaylı bilgiye bağlantıdan ulaşabilir, merkezimizden randevu almak için buradan bizlere erişebilirsiniz.
Selen Sena Soygül
Uzman Psikolog